Τι πραγματικά συμβαίνει στο σώμα όταν τρέχουμε;

Το τρέξιμο μπορεί να μοιάζει με γρήγορο περπάτημα, όμως στην πραγματικότητα το σώμα λειτουργεί με πολύ διαφορετικό τρόπο μόλις αρχίσουμε να τρέχουμε.

Στο περπάτημα, τουλάχιστον ένα πόδι βρίσκεται πάντα σε επαφή με το έδαφος. Καθώς η ταχύτητα αυξάνεται, ο χρόνος επαφής με το έδαφος μειώνεται μέχρι να εμφανιστεί η φάση αιώρησης, όπου και τα δύο πόδια βρίσκονται στον αέρα ταυτόχρονα. Αυτό σηματοδοτεί τη μετάβαση στο τρέξιμο και αντικατοπτρίζει μια ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο το σώμα παράγει και απορροφά δυνάμεις.

Επαναλαμβανόμενο μοτίβο.

Κάθε βήμα όταν τρέχουμε ακολουθεί ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο. Το πόδι έρχεται σε επαφή με το έδαφος, στηρίζει το σώμα για πολύ μικρό χρονικό διάστημα και στη συνέχεια απομακρύνεται, ενώ το άλλο πόδι κινείται προς τα εμπρός. Κατά την επαφή με το έδαφος, αυτό επιστρέφει ίση και αντίθετη δύναμη, η οποία μεταφέρεται και απορροφάται από το πέλμα, το πόδι και το υπόλοιπο σώμα. Ακόμα και σε άνετους ρυθμούς, οι δυνάμεις αυτές μπορεί να ξεπερνούν το διπλάσιο του σωματικού βάρους και αυξάνονται όσο το τρέξιμο γίνεται πιο γρήγορο.

Ο ρόλος της ταχύτητας όταν τρέχουμε.

Η ταχύτητα εξαρτάται από δύο βασικούς παράγοντες: το μήκος του διασκελισμού και τη συχνότητά του. Όσο αυξάνεται η ταχύτητα, το σώμα προσαρμόζεται φυσικά, είτε αυξάνοντας το μήκος των βημάτων, είτε κινούμενο με μεγαλύτερη συχνότητα, είτε με συνδυασμό των δύο.

Σε αυτές τις συνθήκες, ο χρόνος επαφής με το έδαφος είναι πολύ μικρός και το σώμα καλείται να διαχειριστεί μεγάλες δυνάμεις άμεσα και αποτελεσματικά. Για να το πετύχει αυτό, λειτουργεί σαν ελατήριο. Με την επαφή στο έδαφος, το πόδι λυγίζει ελαφρώς και οι μύες με τους τένοντες συσπώνται, αποθηκεύοντας ενέργεια.

Το ισχίο αρχίζει να εκτείνεται, το γόνατο λυγίζει και στη συνέχεια εκτείνεται, ενώ ο αστράγαλος προετοιμάζεται για την ώθηση. Καθώς το πόδι απομακρύνεται από το έδαφος, η αποθηκευμένη ενέργεια απελευθερώνεται και συμβάλλει στην προώθηση του σώματος. Στη φάση αιώρησης, το ισχίο κάμπτεται για να φέρει το πόδι μπροστά, το γόνατο λυγίζει ώστε να μην «σέρνεται» το πέλμα, και ο αστράγαλος προετοιμάζεται για την επόμενη προσγείωση.

Και τα παπούτσια;

Τα παπούτσια επηρεάζουν επίσης τον τρόπο με τον οποίο το σώμα διαχειρίζεται τα φορτία. Πολύ μαλακά ή υπερβολικά απορροφητικά παπούτσια μπορεί να προσφέρουν αίσθηση άνεσης, όμως συχνά το σώμα αντιδρά «σκληραίνοντας» το πόδι, κάτι που μπορεί να αυξήσει τις καταπονήσεις. Τα παπούτσια μπορούν να βοηθήσουν, αλλά δεν αντικαθιστούν τη σωστή προετοιμασία.

Εν κατακλείδι.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι το τρέξιμο είναι απαιτητικό, αλλά το σώμα είναι φτιαγμένο να προσαρμόζεται. Η σταδιακή αύξηση της απόστασης και της ταχύτητας δίνει τον απαραίτητο χρόνο σε μύες και τένοντες να δυναμώσουν. Η ενδυνάμωση, η σωστή φόρτιση, το stretching, το μασάζ, το foam rolling και οι ημέρες ξεκούρασης παίζουν καθοριστικό ρόλο στην αποκατάσταση. Όταν η προπόνηση και η αποκατάσταση βρίσκονται σε ισορροπία, το τρέξιμο γίνεται όχι μόνο πιο αποδοτικό και ευχάριστο, αλλά και βιώσιμο μακροπρόθεσμα.

Κατερίνα Καράβολα – personal trainer myathlete