Είναι ευρέως γνωστό ότι το νερό αποτελεί πηγή ζωής και έχει ζωτική σημασία για τον ανθρώπινο οργανισμό. Η προσπάθεια να δοθεί μια συγκεκριμένη απάντηση στο μείζον ερώτημα «πόσο νερό πρέπει να καταναλώνω μέσα στην ημέρα» έχει αποτελέσει πεδίο πολλών ερευνών. Ωστόσο οι επιστήμονες επιχειρούν να δώσουν απάντηση και σε άλλα ερωτήματα γύρω από την πρόσληψη νερού και την ενυδάτωση/αφυδάτωση του ανθρώπινου οργανισμού. Για παράδειγμα, τι σημαίνει αφυδάτωση και τι γνωρίσματα έχει; Πώς ενυδατώνεται ο άνθρωπος, τι οδηγεί στην αφυδάτωσή του και ποιοι παράγοντες αυξάνουν το ρυθμό αφυδάτωσης; Γιατί είναι τόσο σημαντικό να καταναλώνεται επαρκή ποσότητα νερού νερό;

Η ΑΦΥΔΑΤΩΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΣΤΑΔΙΑ ΤΗΣ

Η αφυδάτωση είναι οι δυσμενείς συνέπειες που προκαλούνται από την  πρόσληψη ανεπαρκούς ποσότητας νερού. Υπάρχουν διαφορετικά στάδια αφυδάτωσης, τα οποία προσδιορίζονται από την ποσότητα έλλειψης νερού εκφρασμένη σε ποσοστό επί το σωματικό βάρος, τα συμπτώματα των οποίων διαφέρουν σημαντικά. Έτσι οι επιστήμονες έχουν καταλήξει στα εξής στάδια:

ΣΤΑΔΙΟ Α’ : Έλλειμα νερού ίσο με το 1% του σωματικού βάρους του ατόμου με συμπτώματα τα προβλήματα στην θερμορύθμιση και το άισθημα της δίψας.

ΣΤΑΔΙΟ Β’ : Έλλειμα νερού ίσο με το 2% του σωματικού βάρους του ατόμου με σύμπτωμα το εντονότερο αίσθημα δίψας.

ΣΤΑΔΙΟ Γ’ : Έλλειμα νερού ίσο με το 3% του σωματικού βάρους του ατόμου με σύμπτωμα το στεγνό στόμα.

ΣΤΑΔΙΟ Δ’ : Έλλειμα νερού ίσο με το 4% του σωματικού βάρους του ατόμου με σύμπτωμα τα προβλήματα στην ικανότητα εργασίας.

ΣΤΑΔΙΟ Ε’ : Έλλειμα νερού ίσο με το 5% του σωματικού βάρους του ατόμου με συμπτώματα την δυσκολία στην συγκέντρωση, τον πονοκέφαλο και την υπνηλία.

 

Η ΕΝΥΔΑΤΩΣΗ, Η ΑΦΥΔΑΤΩΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΥΤΗΣ

Η ενυδάτωση του ανθρώπινου οργανισμού επιτυγχάνεται όπως είναι λογικό με την πρόσληψη επαρκών ποσοτήτων νερού. Εδώ υπάρχει ένα λεπτό σημείο το οποίο συχνά προκαλεί σύγχυση στις σχετικές συζητήσεις. Το απλό νερό δεν είναι ο μόνος τρόπος ενυδάτωσης του οργανισμού. Σε αυτήν βοηθούν σημαντικά και τα διάφορα υγρά που καταναλώνονται και τα οποία περιέχουν νερό όπως χυμοί φρούτων, ενεργειακά ποτά, τσάι, συμβάλλοντας έτσι και αυτά στην προσπάθεια του οργανισμού για ενυδάτωση. Επίσης το νερό που συμπληρώνεται στο μαγείρεμα του φαγητού, αν και σε μικρή ποσότητα, ενδεχομένως να βοηθάει.

Η αφυδάτωση παρουσιάζεται όταν η πρόσληψη νερού είναι μικρότερη από αυτήν που έχει ανάγκη ο οργανισμός. Το νερό αποβάλλεται από τον οργανισμό μέσω του ιδρώτα, των ούρων, της διαδικασίας της αναπνοής. Να σημειωθεί επίσης ότι η αφυδάτωση δεν παρουσιάζεται στον ίδιο βαθμό και στα 2 φύλα ή σε όλες τις ηλικίες.

Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που επιταχύνουν την διαδικασία της αφυδάτωσης. Η φυσική δραστηριότητα, ο θερμός καιρός, η υγρασία, το έντονο στρές διευκολύνουν τη διαδικασία παραγωγής ιδρώτα, δηλαδή της αποβολής νερού από τον οργανισμό. Επίσης τα ούρα, που είναι αποτέλεσμα βιολογικών διεργασιών στο εσωτερικό του οργανισμού, συμβάλλουν στις απώλειες νερού.

 

ΣΩΣΤΗ ΕΝΥΔΑΤΩΣΗ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΚΑΛΗ ΥΓΕΙΑ

Η καλή ενυδάτωση δεν προσφέρει μόνο την ικανοποίηση του αισθήματος της δίψας ή την έξτρα βοήθεια για να ανταπεξέλθει ο αθλητής στην προσπάθεια που κάνει. Πολλές έρευνες έχουν γίνει και έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η πρόσληψη νερού σε επαρκείς ποσότητες συνδέεται άμεσα με την καλή υγεία του ανθρώπου. Ο κίνδυνος για λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος, για δημιουργία πέτρας στα νεφρά, για πνευμονικές διαταραχές, για στεφανιαία νόσο μειώνεται με τη σωστή ενυδάτωση. Επίσης σε ικανοποιητικό επίπεδο βρίσκονται και οι έρευνες που εξετάζουν αν η σωστή ενυδάτωση μπορεί να σχετίζεται με την πρόληψη κάποιων μορφών καρκίνου.

 

ΕΝΥΔΑΤΩΣΗ: ΠΟΣΟ ΝΕΡΟ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΤΑΝΑΛΩΝΩ

Και τελικά πόσο νερό είναι η ιδανική ημερήσια πρόσληψη; Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ως ιδανική ημερήσια ποσότητα πρόσληψης νερού ορίζεται εκείνη η ποσότητα του νερού που είναι ικανή να αναπληρώσει πλήρως τις απώλειες.

Όπως είδαμε όμως και παραπάνω, το μέγεθος των απωλειών σε νερό εξαρτάται από πολλούς παράγοντες και είναι πολύ δύσκολο να υπολογιστεί με ακρίβεια. Επομένως το ίδιο ισχύει και για την ιδανική ποσότητα ημερήσιας πρόσληψης. Υπάρχει μια γενική οδηγία η οποία αναφέρει ότι πρέπει να καταναλώνονται 3,7 L και 2,7 L νερού ανά ημέρα για άνδρες και γυναίκες αντίστοιχα, ωστόσο δεν υπολογίζονται σε αυτές τις ποσότητες οι κατηγορίες πληθυσμού που είναι αθλητές, έγκυες γυναίκες, ηλικιωμένοι, αλλά και η κατάσταση της υγείας του ατόμου, οι περιβαλλοντικές συνθήκες της διαβίωσης του.

Φαίνεται λοιπόν πως ο πλέον αποδοτικός τρόπος για να «προσδιορίζουμε» την ιδανική ποσότητα πρόσληψης νερού είναι το αίσθημα της δίψας. Γνωρίζουμε ότι από τη στιγμή που νιώθουμε να διψάμε, ένα μικρό ποσοστό αφυδάτωσης υφίσταται ήδη (βλέπε και στάδια αφυδάτωσης). Επομένως προλαμβάνοντας τη δίψα, πίνοντας μικρές ποσότητες νερού ανά τακτά χρονικά διαστήματα μέσα στην ημέρα, ταυτόχρονα προλαμβάνουμε και την αφυδάτωση κρατώντας έτσι τον οργανισμό μας ενυδατωμένο.

 

ΠΗΓΗ: Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ.)

Επιμέλεια κειμένου: Αλέξανδρος Δημητριάδης – running coach myathlete.

add comment

X