Ο ψευδάργυρος και ο ρόλος του στην ανάπτυξη, τη δόμηση και την αναδόμηση του μυϊκού ιστού είναι γνωστός και ιδιαίτερα σημαντικός. Το ίδιο και στην παραγωγή ενέργειας αλλά και την καλή λειτουργεία του ανοσοποιητικού.

Τι είναι και που απαντάται

Ο ψευδάργυρος, διατροφικά ανήκει στα ιχνοστοιχεία και απαντάται σε διάφορες τροφές. Βασικότερες εξ αυτών είναι το κοτόπουλο, το κόκκινο κρέας, τα θαλασσινά (ιδιαίτερα τα οστρακοειδή), το γιαούρτι, το τυρί, τα φασόλια, τα μπιζέλια, οι κολοκυθόσποροι, τα κάσιους και τα αμύγδαλα. Μερικές φορές εμπλουτίζονται με ψευδάργυρο τα δημητριακά και το αλεύρι.

Ψευδάργυρος: Βιοδιαθεσιμότητα

Σημασία έχει, όχι μόνο η ύπαρξη του ψευδαργύρου σε ένα τρόφιμο, αλλά και η ικανότητα του να απορροφηθεί από τον οργανισμό, δηλαδή η βιοδιαθεσιμότητά του. Τέτοιες τροφές είναι τα στρείδια, το βόειο κρέας και στη συνέχεια το χοιρινό κρέας, το κρέας πουλερικών και τα όσπρια.

Όπως γίνεται φανερό από τα παραπάνω, διατροφές χαμηλές σε ζωική πρωτεΐνη, υψηλές σε διαιτητικές ίνες και κυρίως, χορτοφαγικές διατροφές, σχετίζονται με χαμηλά επίπεδα πρόσληψης ψευδαργύρου (1), (2).

Πως τα επίπεδα ψευδαργύρου επηρεάζουν τον οργανισμό

Τα επίπεδα ψευδαργύρου, έχει δειχτεί ότι επηρεάζουν άμεσα τα επίπεδα ορμονών του θυροειδούς , τον βασικό μεταβολικό ρυθμό (BMR) και  τη χρήση πρωτεϊνών, που με τη σειρά τους, μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τόσο την υγεία όσο και την αθλητική απόδοση (1). Δεδομένα ερευνών υποδεικνύουν ότι ένας μεγάλος αριθμός Βορειοαμερικάνων έχουν  επίπεδα πρόσληψης ψευδαργύρου χαμηλότερα από τα συνιστώμενα (3), (4), (5). Οι αθλητές και ιδιαίτερα οι αθλήτριες, επίσης παρουσιάζουν κίνδυνο χαμηλών επιπέδων ψευδαργύρου (5).

Ο αντίκτυπος των χαμηλών επιπέδων ψευδαργύρου στον οργανισμό δεν είναι εύκολο να μετρηθεί, διότι δεν έχουν καθοριστεί σαφή κριτήρια αξιολόγησης και οι συγκεντρώσεις ψευδαργύρου στο πλάσμα του αίματος, ενδέχεται να μην αντικατοπτρίζουν αλλαγές στην κατάσταση ψευδάργυρου ολόκληρου του σώματος (6), (7). Σύμφωνα με την έρευνα του Δρ. Henry Lukaski (6), μείωση της καρδιοαναπνευστικής λειτουργίας, της μυϊκής δύναμης και της αντοχής, έχει παρατηρηθεί να συσχετίζεται με χαμηλά επίπεδα ψευδαργύρου στον οργανισμό.

Μέτρον άριστον επιτάσσει και ο Ψευδάργυρος

Το ανώτατο επιτρεπτό όριο πρόσληψης ψευδαργύρου για άτομα 19 χρονών και άνω, είναι 40mg ανά ημέρα (3). Οι αθλητές, πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί απέναντι στη χρήση εξειδικευμένων συμπληρωμάτων ψευδαργύρου, διότι συχνά με αυτό τον τρόπο ξεπερνούν το ανώτατο επιτρεπτό όριο (UI-Upper Intake Limit) και έτσι, η πλεονάζουσα πρόσληψη ψευδαργύρου μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλά επίπεδα HDL (καλής) χοληστερόλης, αλλά και διατροφικές ανισορροπίες, εμπλεκόμενες με την απορρόφηση άλλων θρεπτικών στοιχείων, όπως ο σίδηρος και ο χαλκός (6). Επιπλέον, τα οφέλη της εξωγενούς πρόσληψης ψευδαργύρου στην αθλητική απόδοση δεν έχουν τεκμηριωθεί.

 

Επιμέλεια κειμένου: Πέτρος Γκαζώνης – cyclist & cycling coach myathlete.

ΠΗΓΕΣ 

  • Volpe S. Vitamins, minerals and exercise. In: Dunford M, editor. Sports Nutrition: A Practice Manual for Professionals. Chicago (IL): American Dietetic Association; 2006. p. 61–3.
  • American Dietetic Association. Position of the American Dietetic Association and Dietitians of Canada: vegetarian diets. J Am Diet Assoc. 2003;103:748–65.
  • Institute of Medicine. Dietary Reference Intakes for Vitamin A, Vitamin K, Arsenic, Boron, Chromium, Copper, Iodine, Iron, Manganese, Molybdenum, Nickel, Silicon, Vanadium, and Zinc. Washington (DC): The National Academies Press; 2001.
  • Haymes E. Iron. In: Driskell J, Wolinsky I, editors. Sports Nutrition. Vitamins and Trace Elements. New York (NY): CRC/ Taylor & Francis; 2006. p. 203–16.
  • Micheletti A, Rossi R, Rufini S. Zinc status in athletes: relation to diet and exercise. Sports Med. 2001;31:577–82.
  • Lukaski HC. Vitamin and mineral status: effects on physical performance. 2004;20:632–44.
  • Powers SK, DeRuisseau KC, Quindry J, Hamilton KL. Dietary antioxidants and exercise. J Sports Sci. 2004;22:81–94.

add comment

X